Skip to content
radar

پاتک سنگین بانک مرکزی برای کنترل قیمت ارز

در
خواندن در ۱ دقیقه

روز یکشنبه در اولین روز شهریور ۱۴۰۵، دلار در بازار آزاد از مرز ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد و واکنش عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، را در پی داشت. او روز دوشنبه دوم شهریور در دیدار با مجمع کارآفرینان تأکید کرد که عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان موقتی است و نباید به دلیل نوسانات کوتاه‌مدت، مسیر سیاست‌های ارزی را تغییر داد.

وی دستور عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی را صادر کرد تا از طریق شعب منتخب و صرافی‌های بانکی به متقاضیان حقیقی و حقوقی عرضه شود.

جزئیات عملیات جدید بانک مرکزی

بر اساس این طرح، بانک مرکزی ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس در اختیار شبکه بانکی قرار داده تا از طریق شعب منتخب بانک‌ها و صرافی‌های بانکی به متقاضیان حقیقی و حقوقی عرضه شود.

هدف اصلی این اقدام، تقویت عرضه اسکناس و تسهیل دسترسی متقاضیان به ارز در شبکه رسمی بانکی عنوان شده است؛ این عملیات پس از عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان در روز یکشنبه یکم شهریور، با دستور مستقیم رئیس کل بانک مرکزی کلید خورد و از سه‌شنبه ۳ شهریور در شبکه بانکی اجرایی شده است.

بر اساس این طرح از روز سه‌شنبه ۳ شهریور، متقاضیان حقیقی و حقوقی می‌توانند متناسب با شرایط خود، اسکناس دلار را با نرخ توافقی از شعب بانک‌های ملت، تجارت و صادرات تهیه کنند.

واکنش تحلیلگران؛ عرضه ۵۰۰ میلیون دلاری، کافی نیست؟

حسین سلاح‌ورزی، رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران، در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد، نسبت به ساده‌انگاری علت جهش نرخ ارز هشدار داده و می‌گوید: «نسبت دادن جهش نرخ ارز به چند دلال و اخلالگر، صورت مسئله را ساده می‌کند. دلال می‌تواند موج را بلندتر کند، اما معمولاً موج را از هیچ نمی‌سازد.»

به اعتقاد او، تا زمانی که تورم مزمن، کسری بودجه، محدودیت دسترسی به منابع ارزی و نامعلومی روابط خارجی ادامه دارد، مردم و بنگاه‌ها برای حفظ ارزش دارایی خود به ارز و طلا پناه می‌برند.

سلاح‌ورزی درباره عرضه ۵۰۰ میلیون دلاری نیز می‌گوید: «عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس در کوتاه‌مدت می‌تواند اثرگذار باشد؛ به‌ویژه اگر بخشی از تقاضای واقعی که تاکنون ناچار بود به بازار غیررسمی مراجعه کند، از طریق بانک‌ها پاسخ بگیرد. اما نتیجه این سیاست به جزئیاتی بستگی دارد که هنوز روشن نیست؛ اینکه ارز با چه نرخی و تحت چه ضوابطی عرضه می‌شود؟ سقف خرید چقدر است؟ متقاضی واقعی با چه میزان تأخیر روبه‌رو خواهد شد؟»

چشم‌انداز اتریوم
چشم‌انداز اتریوم
روزی را تصور کنید که بتوانید در سود یک فیلم هالیوودی شریک شوید! روزی که دنیا حول محور اتریوم می‌چرخد...
3:18 | 00:00
برای گوش دادن به پادکست‌های بیشتر کلیک کنید.

نگاهی به آمارهای کلان اقتصادی

طبق گفته رئیس‌کل بانک مرکزی، متوسط تأمین ارز روزانه از ۲۰۵ میلیون دلار در مدت مشابه سال گذشته به ۱۷۵ میلیون دلار رسیده است؛ یعنی نزدیک به ۱۵ درصد کاهش. این افت در شرایطی رخ داده که به گفته همتی، فعالیت‌های اقتصادی نیز کاهش یافته و درآمد دولت از محل مالیات و حق بیمه کمتر شده است.

سلاح‌ورزی درباره این ارقام می‌گوید: «این ارقام از اقتصادی حکایت می‌کنند که هنوز از کار نیفتاده، اما منابع آن محدودتر و فعالیت آن کم‌رمق‌تر شده است؛ فاصله نرخ‌ها ممکن است در اثر تزریق ارز و فروکش‌کردن هیجان بازار مدتی کاهش یابد، ولی اگر کاهش تأمین ارز ادامه پیدا کند، نمی‌توان بزرگ‌شدن شکاف را صرفاً نوسانی کوتاه‌مدت دانست.»

همچنین تورم ماهانه حدود ۴ درصد است که در صورت تداوم، سطح قیمت‌ها را حدود ۶۰ درصد در سال افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان را موقتی خوانده و دستور عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی را صادر کرده است.

برخی تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که این اقدام هرچند در کوتاه‌مدت می‌تواند التهاب بازار را کاهش دهد، اما تنها در صورتی موفق خواهد بود که با استمرار عرضه، دسترسی آسان متقاضیان واقعی و شفافیت در ضوابط همراه شود؛ در غیر این صورت، ممکن است ارز عرضه‌شده به جای پاسخ به نیاز واقعی، به منشأ رانت تبدیل شود.

در نهایت، باید دید عملکرد بانک مرکزی، نحوه پیاده‌سازی این طرح و نظارت بر کارایی آن تا چه میزان می‌تواند کنترل بر قیمت ارز را افزایش دهد؛ موفقیت این طرح در گرو عرضه مستمر، شفافیت در نرخ‌گذاری و حذف موانع اداری برای متقاضیان واقعی است.

دیدگاه‌ها (۰)

اخبار مرتبط

اخبار بیشتر