اقدامات ضروری سرمایهگذاران کریپتو در شرایط بحرانی؛ بررسی ۴ سناریوی احتمالی
متوسط
چکیده
در دنیای رمزارز، بحران فقط به معنای ریزش قیمت نیست؛ بلکه شامل جنگ، فیلترینگ، مسدودسازی، قطع اینترنت، هک و بیثباتیهای سیاسی و اجتماعی هم میشود. شما باید برای مقابله با هر شرایطی آماده باشید و راه مناسبی را برای حفاظت ارز دیجیتال در بحران امنیتی انتخاب کنید. در این مقاله با بررسی چند سناریوی متفاوت، روشهای حفاظت ارز دیجیتال را در شرایط گوناگون شرح خواهیم داد و به شما خواهیم گفت که در بحران امنیتی چطور از سرمایه خود محافظت کنید.
سناریو شماره ۱: قطعی اینترنت بینالملل یا اختلال ملی
یکی از بحرانهایی که ممکن است تجربه کرده باشید، قطعی سراسری اینترنت یا DNS Filtering است. در این حالت دسترسی به پلتفرمهای خارجی امکانپذیر نیست و شرایط معاملاتی به فضای داخل ایران محدود میشود.
اقدامات ضروری برای مقابله با قطع شدن اینترنت بینالملل:
- نگهداری کلید شخصی در کیف پول ارز دیجیتال سختافزاری یا کاغذی و دسترسی آفلاین به کلیدهای خصوصی و عبارات بازیابی.
- استفاده از کیف پولهایی که بدون VPN و با اینترنت ملی قابلدسترس هستند.
- اگر از پلتفرمهای خارجی برای خرید و فروش استفاده میکنید، حتما یک حساب پشتیبان در صرافیهای معتبر داخلی مانند صرافی تبدیل داشته باشید.
با انجام این اقدامات مسئولیت نگهداری کلید شخصی در شرایط بحران امنیتی در اختیار شماست و با قطع ارتباط با اینترنت بینالملل دسترسی شما به ارزهای دیجیتالتان قطع نمیشود. در مرحله بعدی اگر والت شما محدود به استفاده از ویپیان نباشد، به سادگی میتوانید دارایی خود را به صرافی داخلی منتقل کرده و به خرید و فروش ادامه دهید.

اگر اینترنت به کلی قطع شد چطور ارز دیجیتال معامله کنیم؟
در صورت بروز بحران امنیتی و قطع کامل اینترنت و با فرض اینکه اقداماتی که پیشتر با شما در میان گذاشتیم را انجام داده باشید، خطری دارایی شما را تهدید نمیکند و به محض برقراری مجدد اتصال، به دارایی خود دسترسی خواهید داشت.

سناریو شماره ۲: جنگ یا درگیری منطقهای
در حالت دوم اگر درگیری نظامی صورت بگیرد و شرایط سیاسی، اجتماعی و سیاسی کشور در حالت بحرانی باشد، بهعنوان یک تریدر ارز دیجیتال باید دارایی خود را امن نگه دارید. به یاد داشته باشید که اگر انجام اقدامات زیر را به زمان شروع بحران واگذار کنید، سودی نخواهید برد. زیرا بسیاری از این اقدامات در زمان بحران امینتی، دیگر در دسترس شما نیستند. به عنوان مثال از آنجایی که به دلایل امنیتی ممکن است سامانه بانکی کشور به حالت تعلیق دربیاید، این امکان وجود دارد که قادر به برداشت وجه یا انتقال دارایی به صرافیها نباشید.
اقدامات ضروری برای حفاظت ارز دیجیتال در شرایط جنگی:
- سبد سرمایه توزیعشده داشته باشید و در کنار سرمایهگذاری روی ارز دیجیتال، بخشی از سرمایه خود را به طلای آب شده یا طلای دیجیتال و پول نقد و جواهرات تبدیل کنید.
- بخش اعظم دارایی خود را در کیف پول سخت افزاری نگهداری کنید. مقداری را که برای خرید و فروش در بازه کوتاهمدت لازم دارید، در کیف پول امن نگهداری کنید.
- بخشی از دارایی خود را به تتر، دای یا USDC تبدیل کنید.

سناریوم شماره ۳: سقوط ناگهانی بازار و پلتفرمها
بحران امنیتی میتواند در سطح جهانی رخ دهد؛ در این صورت دیگر نگهداری و حفاظت از ارز دیجیتال محدود به ایران نیست. بازار ارز دیجیتال بسیار تحت تاثیر تصمیمات سیاسی و احساسات قرار دارد و در صورت انتشار یک خبر شوکهکننده، شروع یک بحران سیاسی یا اقتصادی، با بروز خطای درون سیستمی ممکن است شاهد سقوط بازار باشیم.
اقدامات ضروری برای آمادگی در صورت سقوط بازار:
در ادامه با نگاهی به تاریخچه بازار ارز دیجیتال، مثالهایی واقعی از سقوط بازار را ذکر کرده و به بررسی اقداماتی میپردازیم که میتوانست از میزان ضرر تریدرها بکاهد.
ورشکستی صرافی FTX در نوامبر سال ۲۰۲۲
این صرافی پس از بایننس، دومین صرافی بزرگ جهان بود که ظرف چند روز اعلام ورشکستگی کرد و میلیاردها دلار از دارایی کاربران مسدود شد. به دنبال انتشار این خبر، قیمت بیت کوین در همان هفته ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد. ترس از اثر دومینویی در بازار به راه افتاد و بسیاری از صرافیها از ترس اینکه مبادا به سرنوشت مشابهی دچار شوند، بالانس منفی را تجربه کردند.
اقداماتی که میتوانست از خسارت پیشگیری کند:
- برای ترید از صرافی استفاد کنید اما دارایی خود را برای بلندمدت به کیف پول شخصی منتقل کنید.
- قبل از شروع معامله از پشتوانه قانونی، ذخایر اثباتشده و شفافیت مالی صرافی اطمینان حاصل کنید.
سقوط اکوسیستم Terra در می سال ۲۰۲۲
در این زمان ارزش یک ترا (UST) کمتر از یک دلار بود و لونا نیز از ۸۰ دلار به کمتر از ۰.۰۱ دلار سقوط کرد. به این ترتیب میلیاردها دلار سرمایه ظرف کمتر از دو روز از بین رفت و بسیاری اعتماد خود را به ارزهای حوزه دیفای و استیبلکوینها از دست دادند.
اقداماتی که میتوانست از خسارت پیشگیری کند:
- تمام دارایی خود را در یک پروژه سرمایهگذاری نکنید.
- قبل از سرمایهگذاری مدل تامین پشتوانه، میزان غیرمتمرکز بودن و نقدشوندگی ارز را بررسی کنید.
ممنوع شدن استخراج کریپتو در چین در سال ۲۰۲۱
به دنبال منبع ماینینگ در چین، بازار جهانی به شدت سقوط کرد و ماینرهای چینی مجبور به مهاجرت شدند. بیت کوین نیز ظرف چند هفته از ۶۰ هزار دلار به ۳۰ هزار دلار سقوط کرد.
اقداماتی که میتوانست از خسارت پیشگیری کند:
- اخبار سیاسی را دنبال کنید، ممنوعیت یک شبه اتفاق نیفتاد و اگر ماینرها نشانهها را جدی میگرفتند، متوجه میشدند که این ممنوعیت اجتنابناپذیر است.
- قبل از سرمایهگذاری بلندمدت، شرایط و ریسکهای جغرافیایی را در نظر بگیرید.
- بخشی از دارایی خود را در پروژههای بومی سرمایهگذاری کنید که ریسک کمتری دارند.
هک صرافی Mt. Gox در سال ۲۰۱۴
طی این حمله بزرگ، چیزی بیش از ۸۵۰ هزار بیت کوین به سرقت رفت، بازار ۵۰ درصد سقوط را تجربه کرد و اعتماد عمومی به بازار ارز دیجیتال به شدت متزلزل شد.
اقداماتی که میتوانست از خسارت پیشگیری کند:
- استفاده از کیف پول سخت افزاری شخصی برای نگهداری طولانیمدت داراییهای دیجیتال
- بررسی تاریخچه امنیتی و ساختار فنی صرافیها
این موارد، مثالهایی از فروپاشی بازار دیجیتال در طول تاریخ بود، اما سناریوهای دیگری نیز از این دست میتوانند محرکی برای سقوط بازار ارز دیجیتال باشند:
- اقدامات پیشگیرانه ممنوع شدن استفاده از بیت کوین در مبادلات بینالمللی:
o داشتن سبد سرمایه متنوع (طلای دیجیتال، سایر رمزارزها با کاربردهای متفاوت)
o استفاده از صرافی غیرمتمرکز (DEX) و کیف پولهای غیرمتمرکز برای آزادی عمل بیشتر
- اقدامات پیشگیرانه از بین رفتن یک استیبل کوین مانند تتر:
o ذخیره دارایی در چند استیبلکوین متفاوت
o بررسی ذخایر و شیوه پشیبانگیری استیبلکوینها
o آمادگی برای تبدیل استیبل کوین به ارز فیات یا دیگر ارزها در لحظه بحران

سناریوی شماره ۴: تشدید محدودیت های دولتی / بلوکه شدن حساب ها
در صورتی که تحریمها علیه ایران شدت بگیرد یا محدودیتهای مالی بیشتری وضع شود، احتمال بلوکه شدن دارایی کاربران ایرانی افزایش پیدا میکند. در چنین شرایطی کاربران زیادی فریز شدن ارز دیجیتال را تجربه خواهند کرد. برای مقابله با چنین شرایطی اقدامات زیر را انجام دهید:
- استفاده از چند کیف پول غیر متمرکز
- استفاده از ویپیان با IP ثابت
- تنظیم MultiSig Wallet
- توزیع دارایی بین چند بلاک چین
چک لیست نهایی برای مقابله با بحران های کریپتویی
در این بخش، چک لیست اقدامات لازم در شرایط بحرانی را در قالب یک جدول قابلچاپ یا ذخیرهسازی در اختیار شما میگذاریم:
| اقدامات | چرا مهم است؟ | ابزار پیشنهادی |
| استفاده از کیف پول سختافزاری | جلوگیری از هک و دسترسی غیرمجاز | Ledger ،Trezor ،Dorj |
| توزیع دارایی بین بلاکچینهای مختلف | کاهش ریسک اختلال یا حمله به یک بلاکچین خاص | ERC-20 ،BEP-20 ،TRC-20 |
| استفاده از VPN با IP ثابت | جلوگیری از مسدودسازی ناشی از تغییر IP و موقعیت | ProtonVPN ،NordVPN ،Surfshark |
| تنظیم کیف پول چندامضایی | افزایش امنیت با نیاز به چندین کلید برای تأیید تراکنش | Gnosis Safe ،Multisig Wallet |
| بررسی ذخایر صرافیها | اطمینان از پشتوانه دارایی صرافی در مواقع بحرانی | CoinMarketCap ،Proof-of-Reserves |
| نگهداری بخشی از دارایی در صرافی داخلی مطمئن | دسترسی سریع در شرایط اضطراری و قطع اینترنت بینالمللی | صرافی تبدیل |
| پشتیبانگیری آفلاین از کلید خصوصی | بازیابی دارایی در صورت گمشدن یا خرابی والت | کاغذ امن، فلش رمزنگاریشده، KeePass |
| فعالسازی احراز هویت دو مرحلهای (2FA) | اضافه شدن لایهای مهم در برابر نفوذ | Google Authenticator ،Authy |
| ردیابی مداوم اخبار کریپتویی | آمادگی واکنش سریع به بحرانها | CoinDesk ،The Block ،Cointelegraph |
نتیجه گیری؛ در بازار ارز دیجیتال باید برای غیرمنتظرهها آماده باشید
بحران نشانههایی دارد؛ اما نباید منتظر شروع آن باشید. در لحظه بحران دیگر فرقی نمیکند چقدر سریع وارد عمل شوید یا بحران در چه مقیاسی شروع شده باشد؛ چراکه سرعت تحولات از سرعت شما بیشتر است. بنابراین بهتر است از قبل برای سناریوهایی مختلف آماده باشید و دارایی خود را نجات دهید.
دیدگاهها