چکیده

ماینینگ بیت‌کوین به زبان ساده، یعنی استفاده از توان پردازشی (هش‌ریت) برای حل پازل‌های رمزنگاری و افزودن بلاک‌های جدید به بلاک‌چین. ماینرها در ازای این کار «پاداش بلاک» دریافت می‌کنند که شامل بیت‌کوین جدید + کارمزد تراکنش‌های هر بلاک است.

میزان استخراج سالانه یک دستگاه به‌شدت وابسته به هش‌ریت دستگاه، سختی شبکه، پاداش بلاک، تعداد تراکنش‌ها و هزینه برق است. در ادامه همه این عوامل را به‌صورت دقیق بررسی می‌کنیم تا بفهمیم خروجی کار ماینرها چقدر است.

عوامل اصلی تعیین‌کننده میزان استخراج یک ماینر

میزان استخراج یک دستگاه ماینر به عوامل متعددی بستگی دارد؛ در ادامه هر یک را بررسی می‌کنیم:

• 

  حرف حساب بیل گیتس اگه سرمایه‌تون از ایلان ماسک کمتره، باید این نکات رو موقع سرمایه‌گذاری جدی بگیرید!

  اگه سرمایه‌تون از ایلان ماسک کمتره، باید این نکات رو موقع سرمایه‌گذاری جدی بگیرید!

  4:57 | 00:00

  100

  برای گوش دادن به پادکست‌های بیشتر کلیک کنید.

  همه پادکست‌ها

  هش‌ریت دستگاه (TH/s) – قدرت پردازش

هش‌ریت (Hashrate)، نشان‌دهنده قدرت پردازشی یک دستگاه است و مشخص می‌کند ماینر در هر ثانیه چند محاسبه انجام می‌دهد و معمولا برای دستگاه‌های ASIC بیت کوین، بر حسب تراهش بر ثانیه (TH/s) بیان می‌شود. هرچه هش‌ریت بیشتر باشد:

• سهم آن دستگاه از کل قدرت شبکه بیشتر است
• در نتیجه، تعداد بلاک‌هایی که «به‌طور آماری» در آن سهم دارند، بیشتر می‌شود.

نمونه‌ای از هش ریت چند ماینر را در زیر مشاهده می‌کنید:

• Antminer S19j Pro ≈ ۱۰۰ TH/s
• Whatsminer M60S ≈ ۱۸۶ TH/s
• Antminer S21 ≈ ۲۰۰ TH/s
• Avalon A1466 ≈ ۱۵۰ TH/s

هر کدام از این ماینرها با توجه به هش ریت خود، سهم متفاوتی از شبکه می‌گیرند. حالا سوال اینجاست که منظور از سهم شما از شبکه بلاک چین چیست؟

 نسبت قدرت دستگاه شما به قدرت کل شبکه، سهم یک دستگاه ماینر را مشخص می‌کند. هرچه شبکه قوی‌تر و شلوغ‌تر شود، سهم دستگاه شما کمتر خواهد شد؛ حتی اگر خودش تغییری نکرده باشد.

• سختی شبکه و هش‌ریت کل شبکه

سختی (Difficulty) شبکه بیت‌کوین طوری تنظیم می‌شود که به‌طور میانگین هر ۱۰ دقیقه، یک بلاک ساخته شود. در عمل، با رشد تعداد بلاک‌ها و قدرت ماینرها:

• هش‌ریت کل افزایش می‌یابد.

•  شبکه برای حفظ نظم، سختی را بالا می‌برد.
•  در نتیجه خروجی سالانه هر دستگاه کاهش پیدا می‌کند.

در زمان نگارش این متن (اواخر ۲۰۲۵):

• هش‌ریت کل شبکه بیت کوین حدودا ۱٬۰۷۸ اگزاهش بر ثانیه ۱٫۰۷۸ (ZH/s) است، یعنی حدود ۱٬۰۷۸٬۰۰۰٬۰۰۰ TH/s.

هر چه هش‌ریت کل شبکه بیشتر شود، سهم یک دستگاه ثابت از پاداش‌ها کمتر می‌شود، زیرا نسبت قدرت دستگاه به قدرت شبکه کاهش پیدا می‌کند.

• پاداش بلاک (بعد از هاوینگ ۲۰۲۴)

پاداش بلاک بیت‌کوین هر چهار سال یک‌بار در رویدادی به نام هاوینگ (Halving) نصف می‌شود.

در ۲۰ آوریل ۲۰۲۴، چهارمین هاوینگ بیت‌کوین انجام شد و پاداش هر بلاک از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ BTC کاهش پیدا کرد.

اکنون اگر تمام شرایط دیگر ثابت باشد، خروجی سالانه هر ماینر نسبت به قبل از هاوینگ تقریبا نصف شده است. این یعنی همان دستگاه با قدرت قبلی، بازدهی کمتری دارد. 

• تعداد تراکنش ها 

 بخشی از درآمد استخراج بیت کوین از محل کارمزد تراکنش‌های تاییدشده در هر بلاک تامین می‌شود. بنابراین هر اندازه تعداد تراکنش‌های یک بلاک بیشتر باشد، درآمد ماینر نیز بالاتر می‌رود. 

• مصرف انرژی و هزینه برق

از نظر تعداد بیت‌کوین، برق مستقیما روی عدد استخراج‌شده تأثیر نمی‌گذارد؛ اما سودآوری را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

هر ماینر علاوه بر هش‌ریت، یک توان مصرفی (W) هم دارد؛ مثلا:

• S19j Pro حدود ۲۹۵۰ تا ۳۰۵۰ وات
• S21 حدود ۳۵۰۰ وات
•  Whatsminer M60S حدود ۳۳۰۰–۳۴۴۰ وات
•  Avalon A1466 حدود ۳۲۲۵–۳۲۳۰ وات

هزینه برق ماهانه به‌صورت ساده به این شکل محاسبه می‌شود:

اگر برق گران باشد، ممکن است با وجود اینکه دستگاه بیت‌کوین تولید می‌کند، اما از نظر مالی در ضرر باشد.

• استخر استخراج (Mining Pool) 

۹۹٪ ماینرها مجبورند در یک استخر استخراج عضو شوند، چون:

• احتمال پیدا کردن بلاک به‌تنهایی تقریباً صفر است.
• استخر پاداش‌ها را بین ماینرها تقسیم می‌کند.
• کارمزد استخر معمولاً ۱ تا ۳ درصد است.
• این کارمزد هم باید در محاسبات خروجی سالانه لحاظ شود.

خروجی سالانه چند مدل ماینر محبوب در ایران

در این مثال، شرایط فعلی شبکه را ملاک قرار می‌دهیم. با فرض اینکه دستگاه ۲۴ ساعته و در تمام سال روشن است.

• هش‌ریت کل شبکه: حدود ۱٬۰۷۸٬۰۰۰٬۰۰۰ TH/s
• پاداش هر بلاک: ۳٫۱۲۵ BTC بعد از هاوینگ ۲۰۲۴

نکته مهم: اعدادی که در جدول زیر مشاهده می‌کنید، تقریبی هستند و در عمل با تغییر سختی، هش‌ریت شبکه، کارمزد استخر و قطعی‌ها تغییر می‌کنند.

جدول تقریبی استخراج سالانه ماینرها (اواخر ۲۰۲۵)

توضیحات تکمیلی

• یک دستگاه S19j Pro با ۱۰۰ TH/s، در شرایط فعلی شبکه تقریبا ۰٫۰۱۵ BTC در سال استخراج می‌کند.
• یک S21 با ۲۰۰ TH/s، حدودا دو برابر هش‌ریت دارد و در نتیجه در همین شرایط تقریبا ۰٫۰۳ BTC در سال استخراج می‌کند.
• تفاوت بین مدل‌ها در بازه سالانه در حد چند هزارم بیت‌کوین است، اما در قیمت‌های فعلی بیت‌کوین می‌تواند مبلغ قابل توجهی باشد.

آیا استخراج بیت کوین هنوز به‌صرفه است؟

سودآوری ماینینگ به سه عامل بستگی دارد:

1. هزینه برق: اگر هزینه برق بالا باشد، استخراج عملاً برای بیشتر دستگاه‌ها زیان‌ده است.
2. قیمت بیت کوین: اگر قیمت BTC رشد کند، سودآوری بالا می‌رود. بسیاری از ماینرها فقط با هدف هولد بلندمدت (HODL) بیت‌کوین را استخراج می‌کنند.
3. مدل دستگاه و فصل سال: مصرف انرژی زیاد + گرمای شدید در تابستان = هزینه‌های خنک‌سازی دستگاه را دوچندان می‌کند.

بنابراین استخراج تنها زمانی سودده است که برق ارزان یا انرژی مازاد در اختیار داشته باشید.

ماینینگ بهتر است یا خرید مستقیم بیت کوین؟

ماینینگ برای شما مناسب است اگر:

• برق ارزان یا صنعتی دارید.
• امکان تهویه و محل مناسب دارید.
• قصد نگهداری بلندمدت بیت‌کوین را دارید.

خرید بیت کوین برای شما مناسب‌تر است اگر:

• هزینه برق در منطقه شما گران است.
• نمی‌خواهید با سخت‌افزار درگیر شوید.
• نمی‌خواهید ریسک غیرقابل‌پیش‌بینی سختی شبکه را بپذیرید.
• فقط قصد سرمایه‌گذاری دارید، نه عملیات فنی.

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که برای اغلب افراد، خرید مستقیم BTC بسیار ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

جمع‌بندی

میزان استخراج سالانه یک ماینر به هش‌ریت دستگاه، سختی کل شبکه، پاداش بلاک و آپ‌تایم واقعی بستگی دارد. با هش‌ریت فعلی شبکه (حدود ۱ ZH/s)، یک دستگاه قدرتمند مثل S21 با ۲۰۰ TH/s در طول یک سال تقریبا ۰٫۰۳ BTC و یک S19j Pro با ۱۰۰ TH/s حدود ۰٫۰۱۵ BTC استخراج می‌کند (در حالت ایده‌آل و بدون درنظرگرفتن توقف‌ها و کارمزدها). 

مصرف انرژی و قیمت برق در عمل تعیین می‌کنند که این استخراج سودآور است یا نه؛ پس عدد بیت‌کوین سالانه، فقط نیمی از ماجراست.