چکیده

بازار فلزات گرانبها در یک سال گذشته یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های تاریخی خود را پشت سر گذاشته است. رشد انتظارات تورمی، ابهامات ژئوپلیتیک و تحولات پولی جهانی باعث شدند تا برخی از دارایی‌های امن و صنعتی رکوردهای جدیدی به ثبت برسانند. حالا در ابتدای شش‌ ماهه دوم سال، این پرسش بنیادین مطرح است: با توجه به تحولات سیاسی و اقتصادی، کدام‌یک از فلزات برای قرار گرفتن در سبد سرمایه‌گذاری پتانسیل بیشتری دارند؟ در این مطلب با تمرکز ویژه بر سه دارایی محوری طلا، نقره و مس، عملکرد تاریخی دلاری و ریالی آن‌ها را زیر ذره‌بین برده و پتانسیل بازدهی هر یک را تا پایان سال ۱۴۰۵ بررسی می‌کنیم.

مقایسه میزان رشد قیمت دلاری فلزات گرانبها در یک سال گذشته

بررسی رفتار قیمتی فلزات در بازارهای بین‌المللی طی یک سال منتهی به مهر ۱۴۰۵، تفاوت معناداری را میان رفتار دارایی‌های مختلف آشکار می‌کند. در جدول زیر، تغییرات قیمت سالانه برخی از فلزات پرکاربرد را بر حسب نرخ دلار مشاهده می‌کنید. 

بیشترین بازدهی دلاری در این بازه زمانی متعلق به لیتیوم (۶۷ درصد) و مس (۳۹ درصد) بوده است. این جهش قیمتی نشان می‌دهد که کمبود ساختاری در سمت عرضه و چالش‌های ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی، در کنار تقاضای فزاینده صنعت برق، مراکز داده هوش مصنوعی (AI) و توسعه زیرساخت‌های انرژی تجدیدپذیر، محرک اصلی بازار بوده‌اند. مس به عنوان نبض اقتصاد جهانی، سالی به‌شدت صعودی را پشت سر گذاشته است.

دلیل رشد ۴.۵ درصدی طلا در یک سال اخیر این است که بخش عمده‌ای از ریسک‌های سیاسی و تورمی طی سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در قیمت لحاظ شده بود و در طول سال جاری میلادی با فشارهای ناشی از نوسان نرخ بهره اوراق فدرال رزرو خنثی شد.

نقره به عنوان فلزی که هم پایگاه سرمایه‌گذاری امن دارد و هم کاربرد گسترده صنعتی، عملکردی بسیار قوی‌تر از طلا ثبت کرد. بازدهی ۲۱ درصدی آن نشان می‌دهد که با وجود عقب‌نشینی از قله‌های هیجانی، جریان تقاضای بنیادی از آن حمایت کرده است. 

میزان افزایش قیمت ریالی طلا، نقره و مس در یک سال اخیر

برای فعالان داخل کشور، متغیر تعیین‌کننده علاوه بر اونس جهانی، نرخ برابری ارز است. جدول زیر میزان بازدهی واقعی این سه فلز را بر حسب ریال در یک سال منتهی به نیمه مهر ۱۴۰۵ نمایش می‌دهد.

مقایسه رشد دلاری و ریالی به‌وضوح نشان‌دهنده اثر اهرم مضاعف تورم داخلی و جهش نرخ برابری دلار به ریال است. در حالی که قیمت مس در بازار جهانی ۳۹ درصد رشد کرد، بازدهی ریالی آن به بیش از ۲۱۳ درصد رسید؛ یعنی سرمایه‌گذاران داخلی، هم از رشد بازار جهانی منتفع شدند و هم از سرمایه خود در برابر کاهش ارزش ریال محافظت کردند. 

اخبار فوری پوشش لحظه‌ای اخبار و رویدادها از ۱۰۰ رسانه مالی معتبر به زبان فارسی

مرور اخبار امروز

بررسی عوامل موثر در تغییرات قیمت طلا، نقره و مس 

نوسانات قیمت فلزات گرانبها و صنعتی در اقتصاد کلان تحت کنترل تعامل پیچیده‌ای از متغیرهای پولی، ژئوپلیتیکی و فاکتورهای زنجیره عرضه قرار دارد:

• سیاست‌های پولی

مهم‌ترین محرک کلان طلا، مسیر نرخ بهره تعیین‌شده توسط بانک مرکزی آمریکا و بازدهی اوراق قرضه خزانه‌داری است. هرگاه دورنمای پولی انقباضی و بازده اوراق بالا بماند، هزینه نگهداری دارایی‌های بدون بهره مانند طلا افزایش می‌یابد؛ اما انتظارات کاهش نرخ بهره یا بروز شوک‌های تورمی غیرقابل کنترل، جذابیت طلا را به‌عنوان پول حقیقی تقویت می‌کند. همان‌طور که می‌دانید نرخ بازدهی اوراق آمریکا درحال‌حاضر در بالاترین سطح چندین سال گذشته قرار دارد و همین موضوع مهم‌ترین مانع بر سر راه رشد قیمت طلا در ماه‌های اخیر بوده است.

• خرید پیوسته بانک‌های مرکزی و دلارزدایی

در پی تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک شرق و غرب، بانک‌های مرکزی بازارهای نوظهور ذخایر طلای خود را با شتابی تاریخی افزایش داده‌اند تا وابستگی به دلار را به حداقل برسانند. این روند، یک کف حمایتی مستحکم زیر پای طلا ایجاد کرده است. بانک مرکزی چین پیشتاز رقابت جهانی بر سر خرید طلا است. 

• انقلاب سبز، مراکز داده و تقاضای صنعتی نقره و مس

برخلاف طلا، قیمت نقره و مس همبستگی شدیدی با چرخه اقتصاد واقعی دارند. بیش از نیمی از تقاضای نقره مصرف صنعتی (پنل‌های فتوولتائیک، الکترونیک و تجهیزات برقی) است. مس نیز رگ حیاتی انتقال برق، شبکه‌های هوشمند و تامین زیرساخت برق مراکز داده هوش مصنوعی محسوب می‌شود. کمبود سرمایه‌گذاری در اکتشاف معادن جدید و افت عیار سنگ معدن در کشورهای بزرگی نظیر شیلی و پرو، بازار مس را با کسری عرضه ادامه‌دار روبه‌رو کرده است.

• تنش‌های ژئوپلیتیک و امنیت خطوط ترانزیت

بحران‌ها در خاورمیانه و گلوگاه‌های ترانزیت انرژی، علاوه‌بر بالا بردن هزینه استخراج و حمل‌ونقل مواد معدنی، موجب التهاب در بسیاری از بازارها از جمله فلزات گران‌بها شده است. 

پیش‌بینی قیمت طلا، نقره و مس تا پایان سال ۱۴۰۵

در شش‌ماهه دوم سال ۱۴۰۵، به نظر می‌رسد اثر تقاضای ساختاری ناشی از فناوری‌های نوین و گذار انرژی همچنان بر سمت عرضه فائق آید. با توجه به اینکه کسری عرضه مس و نقره در کوتاه‌مدت قابل جبران نیست و هم‌زمان ریسک‌های منطقه‌ای تقاضای دارایی‌های امن را زنده نگه می‌دارد، سوگیری کلی هر سه بازار متمایل به سمت صعود ارزیابی می‌شود.

بر اساس برآوردهای تکنیکال و فاندامنتال، اهداف قیمتی و نرخ رشد احتمالی هر یک از این دارایی‌ها نسبت به قیمت‌های فعلی در نیمه مهر ۱۴۰۵ به شرح زیر است:

داده‌ها نشان می‌دهند که نقره در صورت احیای مومنتوم صعودی، با پتانسیل رشد تا سقف نزدیک به ۴۸ درصد، پرریسک‌ترین و در عین حال پربازده‌ترین گزینه پیش‌رو است. طلا به عنوان دارایی با نوسان کمتر، پتانسیل سود معقول و پایدارتری (تا سقف حدود ۱۹ درصد) ارائه می‌دهد. مس نیز با وجود ثبت رشدهای سنگین در گذشته، همچنان فضایی تا حدود ۱۰ درصد رشد را پیش روی خود می‌بیند.

کلام پایانی 

فلزات گرانبها، ابزاری کارآمد برای مصون نگه‌داشتن سبد سرمایه‌گذاری از گزند افت ارزش پول و بحران‌های مالی هستند. اختصاص ۲۰ تا ۴۰ درصد از کل ارزش پرتفوی به فلزات گرانبها و دارایی‌های فیزیکی، نسبتی منطقی و استاندارد برای پوشش ریسک محسوب می‌شود. سرمایه‌گذاران با ریسک‌پذیری پایین‌تر می‌توانند وزن طلا را بیشتر کنند، در حالی که افراد ریسک‌پذیرتر می‌توانند سهم بالاتری را به نقره و مس اختصاص دهند تا از موج‌های صعودی بزرگ‌تر بهره‌مند شوند.

خوشبختانه برای دسترسی به این بازارها دیگر نیازی به خرید فیزیکی شمش و مواجهه با خطرات نگهداری و کارمزدهای بالا نیست؛ درحال‌حاضر هر سه نماد طلا، نقره و مس در صرافی تبدیل لیست شده‌اند و سرمایه‌گذاران می‌توانند با سرعت و نقدشوندگی بالا معاملات خود را مدیریت کنند.