گنج پنهان ونزوئلا؛ ماجرای ۶۰۰ هزار بیت ‌کوین ذخیره‌شده چیست؟

دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا از سوی نیروهای آمریکایی، نه تنها صحنه سیاسی جهان را لرزاند، بلکه در لایه‌های پنهان دنیای مالی نیز زلزله‌ای به پا کرد. سوالی که اکنون ذهن تحلیلگران و سازمان‌های اطلاعاتی را درگیر کرده این است: آیا ونزوئلا واقعاً مالک مخفیانه یکی از بزرگترین ذخایر بیت ‌کوین در جهان است؟

شایعات حاکی از آن است که مادورو طی سال‌های گذشته، به دور از چشم ناظران بین‌المللی، حدود ۶۰۰,۰۰۰ بیت ‌کوین (به ارزش تقریبی ۶۰ میلیارد دلار) انباشت کرده است. اگر این ادعا صحت داشته باشد، ونزوئلا پس از ساتوشی ناکاموتو، بزرگترین نهنگ بیت ‌کوین در جهان خواهد بود.

ریشه شایعه: تبدیل طلا به طلای دیجیتال

این تئوری جنجالی را بردلی هوپ (Bradley Hope)، روزنامه‌نگار تحقیقی و نویسنده خبرنامه Whale Hunting مطرح کرد. او مدعی است که دولت ونزوئلا از سال ۲۰۱۸ استراتژی پیچیده‌ای را برای دور زدن تحریم‌ها اجرا کرده است.

طبق این نظریه، ونزوئلا درآمدهای حاصل از فروش نفت و طلا را به تدریج به ارزهای دیجیتال تبدیل کرده است. برآورد ۶۰۰ هزار بیت ‌کوین بر اساس شواهد آنچین (روی بلاکچین) نیست، بلکه یک تخمین ریاضی است که از فروش‌های طلا مشتق شده است. به عنوان مثال، تنها در سال ۲۰۱۸، این کشور ۷۳ تن طلا (حدود ۴۰ درصد از ذخایر خود) را فروخت و گمان می‌رود بخشی از این نقدینگی به بیت ‌کوین تبدیل شده باشد.

حرف حساب پاول دورف شما اگر ۳۰۰ میلیون دلار پول داشتید، باهاش چیکار می‌کردید؟

00:00 | 00:00

100

00:00 | 00:00

معمار سایه‌ها: نقش الکس صعب

در مرکز این عملیات مالی پیچیده، نام «الکس صعب» (Alex Saab)، وزیر صنعت و تولید ملی ونزوئلا و متحد نزدیک مادورو دیده می‌شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که او مغز متفکر شبکه مالی سایه ونزوئلا بوده و احتمالاً کلیدهای دسترسی به این کیف پول‌های چند میلیارد دلاری را در اختیار دارد.

منابع اطلاعاتی می‌گویند دسترسی به این کیف پول‌ها را یک وکیل سوئیسی کنترل می‌کند و ساختار آن به گونه‌ای طراحی شده که حتی با دستگیری مادورو، دسترسی به وجوه برای ایالات متحده دشوار باشد.

شک و تردید تحلیلگران؛ مدرک را نشان دهید

با وجود جذابیت این تئوری، تحلیلگران برجسته بلاکچین هنوز قانع نشده‌اند. فرانک ورت، هم‌بنیان‌گذار Whale Alert، معتقد است اگر ونزوئلا واقعاً ۶۰۰ هزار بیت ‌کوین داشته باشد و توانسته باشد آن را از دید ابزارهای ردیابی پنهان کند، شاهکار کرده است.

پلتفرم‌هایی مانند BitcoinTreasuries.net تنها وجود ۲۴۰ بیت‌ کوین به ارزش حدود ۲۲ میلیون دلار را در خزانه‌داری ونزوئلا تایید می‌کنند. تحلیلگران Nansen نیز می‌گویند اگرچه خوشه‌های کیف پولی مرتبط با ونزوئلا وجود دارد، اما ردیابی حجم عظیمی در حد ۶۰۰ هزار واحد بدون ردپای مشخص، بسیار بعید است مگر اینکه از روش‌های بسیار پیشرفته‌ای مانند «زنجیره‌های لایه‌برداری» (Peeling chains) و میکسرهای کوین استفاده شده باشد.

اگر این گنج واقعی باشد چه می‌شود؟

اگر آمریکا موفق شود کنترل این ۶۰۰ هزار بیت ‌کوین را به دست بگیرد، بازار با دو سناریوی متفاوت روبرو خواهد شد:

1. شوک عرضه مثبت (انجماد): اگر این دارایی‌ها به عنوان بخشی از تحریم‌ها یا ذخایر استراتژیک آمریکا بلوکه شوند، عملاً ۳ درصد از کل عرضه بیت‌ کوین از گردش خارج می‌شود که می‌تواند قیمت را به شدت بالا ببرد.
2. شوک عرضه منفی (فروش): اگر دولت آمریکا تصمیم به حراج این دارایی‌ها بگیرد (مانند اتفاقی که برای بیت ‌کوین ‌های جاده ابریشم افتاد)، فشار فروش سنگینی به بازار وارد می‌شود. برای مقایسه، فروش ۵۰ هزار بیت ‌کوین دولت آلمان در سال ۲۰۲۴ باعث اصلاح ۱۵ تا ۲۰ درصدی بازار شد؛ حال تصور کنید فروش ۱۲ برابر آن مقدار چه خواهد کرد!

سوالات متداول

آیا ونزوئلا واقعاً ۶۰۰ هزار بیت ‌کوین دارد؟

این یک تئوری مطرح شده از سوی بردلی هوپ است که بر اساس حجم فروش طلا و نفت ونزوئلا محاسبه شده، اما هنوز هیچ مدرک قطعی روی بلاکچین برای اثبات آن پیدا نشده است.

منبع این بیت‌کوین‌ها از کجاست؟

گمان می‌رود این ذخایر از طریق تبدیل درآمدهای نفتی و فروش طلا به ارزهای دیجیتال و همچنین مصادره دستگاه‌های استخراج در داخل کشور به دست آمده باشد.

آیا آمریکا می‌تواند این بیت‌کوین‌ها را مصادره کند؟

اگر کلیدهای خصوصی در اختیار افراد وفادار به مادورو یا وکلا در کشورهای بی‌طرف باشد، مصادره فنی آن‌ها بسیار دشوار خواهد بود، حتی اگر دولت ونزوئلا سقوط کرده باشد.

تاثیر این خبر بر قیمت بیت‌کوین چیست؟

فعلاً بازار واکنشی خنثی داشته است، اما تایید وجود این ذخایر می‌تواند به عنوان یک محرک صعودی (در صورت انجماد دارایی) یا نزولی (در صورت احتمال فروش) عمل کند.