چرا قیمت دلار نقدی و حواله ۳۵ هزار تومان اختلاف دارد؟

به گزارش دنیای اقتصاد، در روز دوشنبه، حواله دلار مرکز مبادله ایران با نرخ ۱۵۳,۶۱۶ تومان به فروش رسید، در حالی که قیمت دلار به صورت اسکناس در بازار آزاد ۱۸۸,۰۰۰ تومان بود. این یعنی اختلاف نرخ اسکناس و نرخ حواله دلار به ۲۲.۴ درصد رسیده است. این شکاف ۳۴,۳۸۴ تومانی (حدود ۳۵ هزار تومان) برای سه هفته متوالی بالای ۲۰ درصد باقی مانده است.

علت اختلاف قیمت نقدی و حواله چیست؟

این اختلاف نرخ ریشه در تفاوت ماهیت این دو نوع معامله دارد:

نرخ حواله (توافقی)

• قیمت ارزی است که برای واردات کالا، تأمین نیازهای تولیدی و تجاری در سامانه نیما و مرکز مبادله تعیین می‌شود.

• این نرخ معمولاً به دلیل تزریق ارز دولتی و مدیریت بانک مرکزی، پایین‌تر از بازار آزاد است.

نرخ اسکناس (نقدی یا آزاد)

• قیمتی است که ارز فیزیکی (اسکناس دلار) در بازار آزاد خرید و فروش می‌شود.

• این نرخ تحت تأثیر تقاضای احتیاطی، نگرانی‌های سیاسی و انتظارات تورمی قرار دارد و معمولاً بالاتر است.

چرا این شکاف همچنان بالای ۲۰ درصد است؟

بر اساس تحلیل‌های دنیای اقتصاد، دو عامل اصلی این شکاف را حفظ کرده‌اند:

۱. ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی: تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و نااطمینانی درباره آینده مذاکرات، تقاضا برای اسکناس دلار را افزایش داده است. سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به سمت دلار نقدی (فیزیکی) پناه می‌برند که این موضوع قیمت اسکناس را بالا نگه می‌دارد.

۲. سیاست‌های کنترلی بانک مرکزی: بانک مرکزی با تزریق ارز به سامانه نیما و مرکز مبادله، نرخ حواله را مدیریت کرده و آن را پایین‌تر از بازار آزاد نگه داشته است. این سیاست اگرچه به تأمین ارز مورد نیاز تولیدکنندگان کمک می‌کند، اما فاصله نرخ‌ها را افزایش می‌دهد.

آیا این شکاف پایدار خواهد ماند؟

تحلیلگران معتقدند تا زمانی که ابهامات سیاسی و تنش‌های ژئوپلیتیکی ادامه داشته باشد، این شکاف باقی خواهد ماند. در صورت حصول توافق و کاهش تنش‌ها، تقاضا برای دلار نقدی کاهش یافته و احتمالاً اختلاف نرخ‌ها به کمتر از ۲۰ درصد کاهش می‌یابد. در غیر این صورت، این شکاف می‌تواند همچنان بالای ۲۰ درصد باقی بماند.

⚠️ توجه: این مطلب صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی دارد و توصیه مالی نیست.