حذف دهک‌بندی از کالابرگ؛ ملاک‌های جدید دولت برای پرداخت یارانه چیست؟

دولت در آستانه اجرای مرحله جدید طرح کالابرگ، شیوه شناسایی خانوارهای مشمول حمایت را تغییر می‌دهد. بر اساس اظهارات احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از این پس دهک‌بندی سنتی معیار اصلی تعیین میزان حمایت نخواهد بود.

در عوض، دولت سطح وسع خانوارها را با استفاده از مجموعه شاخص‌های درآمدی و دارایی بررسی می‌کند.

پایان دهک‌بندی سنتی؛ جایگزینی با سه گروه وسع

میدری درباره الگوی جدید شناسایی مشمولان توضیح داده است که دهک‌بندی به شیوه سابق، دیگر معیار اصلی این سیاست نخواهد بود. به گفته او، دهک‌بندی در اصل یک ابزار تحلیلی است. با این حال، دولت در مدل جدید تلاش می‌کند اطلاعات اقتصادی خانوارها را از منابع مختلف جمع‌آوری و با یکدیگر ترکیب کند.

در این مدل، خانوارها به سه گروه تقسیم می‌شوند:

• دارای وسع پایین
• دارای وسع متوسط
• دارای وسع بالا

میدری توضیح داده است که وقتی به فردی گفته می‌شود در دهک پنجم قرار دارد، این رتبه لزوماً وضعیت اقتصادی واقعی او را به شکل روشنی نشان نمی‌دهد؛ بنابراین، مدل جدید به جای تمرکز صرف بر جایگاه خانوار در میان کل جمعیت، شاخص‌های مشخص‌تری مانند درآمد و دارایی را بررسی می‌کند.

اخبار فوری پوشش لحظه‌ای اخبار و رویدادها از ۱۰۰ رسانه مالی معتبر به زبان فارسی

مرور اخبار امروز

فرایند تجمیع اطلاعات

دولت اطلاعات وزارت اقتصاد، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر دستگاه‌های اجرایی را با یکدیگر تجمیع می‌کند. همچنین بخش فناوری اطلاعات این فرایند با مشارکت وزارت ارتباطات پیش می‌رود. علاوه بر این، خانوارها می‌توانند از طریق خوداظهاری اطلاعات موردنیاز را ارائه کنند.

شناسایی ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر برای اعتبار بیشتر

سید علی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، اعلام کرده است که دولت حدود ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر را برای دریافت اعتبار بیشتر کالابرگ شناسایی کرده است.

معیارهای شناسایی

دولت برای تعیین گروه هدف، سطح درآمد را در کنار برخی شاخص‌های دارایی بررسی می‌کند. این شاخص‌ها شامل برخورداری از ملک و خودرو نیز می‌شوند.

افزایش ۵۰ درصدی هنوز تصمیم نهایی نیست

در کنار تغییر نظام شناسایی، میزان افزایش اعتبار کالابرگ نیز به یکی از موضوعات اصلی تبدیل شده است.

• میدری، وزیر رفاه: بانک مرکزی افزایش ۵۰ درصدی اعتبار کالابرگ را مطرح کرده است.
• مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد: پیش‌تر افزایش اعتبار را ۳۰۰ هزار تومان معادل ۳۰ درصد اعلام کرده بود؛ با این حال، زمان اجرای آن هنوز نهایی نشده است.

میدری گفته است دولت تلاش می‌کند افزایش کالابرگ برای اقشار هدف از ۱۵ مهرماه آغاز شود.

چرا دولت از دهک‌بندی فاصله می‌گیرد؟

تغییر شیوه شناسایی مشمولان را می‌توان تلاشی برای هدفمندتر کردن حمایت‌های معیشتی دانست. در نظام دهک‌بندی، جایگاه خانوار با مقایسه آن با سایر خانوارها مشخص می‌شود. در مقابل، الگوی جدید مجموعه‌ای از شاخص‌های درآمد و دارایی را بررسی می‌کند.
موفقیت این روش به کیفیت داده‌ها، به‌روزرسانی اطلاعات و دقت معیارهای مورداستفاده بستگی دارد. همچنین، نحوه بررسی و راستی‌آزمایی اطلاعات خوداظهاری اهمیت زیادی خواهد داشت.

از نگاه دولت، کالابرگ در شرایط افزایش قیمت کالاهای اساسی می‌تواند بخشی از قدرت خرید خانوارهای هدف را حفظ کند. همچنین این طرح می‌تواند تقاضا برای کالاهای مشخص را به سمت تولیدکنندگان و شبکه عرضه هدایت کند.