چکیده

فرا رسیدن زمان آزاد شدن توکن‌ها (Token Unlock) معمولا موجب نگرانی در جامعه کریپتو می‌شود. این نگرانی ریشه در دغدغه افزایش احتمالی فشار فروش پس از آزادسازی توکن‌ها دارد. اتفاقی که اگر رخ دهد، در کوتاه مدت زمینه‌ساز افت قیمت ارز دیجیتال می‌شود. اما سوال اساسی این است که آیا تاثیر Token Unlock روی قیمت ارز دیجیتال همواره در جهت منفی است؟‌ آیا در تاریخ بیش از ۱۷ ساله بازار ارز دیجیتال، مثال نقضی برای این موضوع وجود ندارد؟ پاسخ را در ادامه مطلب دنبال کنید.

آزادسازی توکن یا Token Unlock چیست؟

همان‌طور که می‌دانید تعداد توکن‌های قابل عرضه در بسیاری از پروژه‌های ارز دیجیتال سقف محدود و معین دارد. در تعداد کمی از پروژه‌ها، عرضه کامل توکن در همان ابتدا صورت می‌گیرد. بسیاری از توسعه‌دهندگان ترجیح می‌دهند با هدف کنترل قیمت ارز دیجیتال بومی پروژه‌شان، تنها بخشی از توکن‌ها را در زمان راه‌اندازی عرضه کنند.

مابقی توکن‌ها در قالب یک یا چند مرحله زمان‌بندی‌شده توزیع می‌شوند. توکن‌های باقی‌مانده تا پیش از زمان عرضه، قفل می‌شوند و امکان جابه‌جایی یا فروش آن‌ها وجود ندارد. البته این امکان وجود دارد که توکن‌ها از همان ابتدا به گروه‌های مشخصی از اعضای جامعه مانند تیم توسعه‌دهنده، سرمایه‌گذاران اولیه، مشاوران و … اختصاص داده شود. حتی ممکن است توکن‌ها برای اجرای برنامه‌های خاص مانند پرداخت پاداش، برگزاری ایردراپ و … به صندوق توسعه پروژه اختصاص یابند. در عین حال تا زمان آزادسازی، توکن‌ها قفل خواهند بود.

بنابراین Token Unlock اصطلاحی است که برای آزادسازی بخشی از توکن‌های یک پروژه ارز دیجیتال که قبلا قفل بوده‌اند، استفاده می‌شود. قفل شدن توکن‌ها کمک می‌کند تا فشار فروش ناگهانی در بازار ایجاد نشود و سقوط آزاد قیمت اتفاق نیفتد.

ساختار وستینگ (Vesting Schedule) و برنامه آزادسازی توکن‌ها

Vesting Schedule یکی از اصطلاحاتی است که در برنامه آزادسازی توکن‌ها مطرح می‌شود. این اصطلاح به زمان‌بندی مشخصی اشاره دارد که در قالب آن مشخص می‌شود توکن‌های قفل‌شده یک پروژه ارز دیجیتال چگونه آزاد می‌شوند.

مثلا فرض کنید تعداد کل توکن‌های یک پروژه برابر با ۱۰۰ میلیون واحد است. تعداد ۲۰ میلیون توکن در زمان رونمایی پروژه عرضه شده‌اند. ۸۰ میلیون توکن باقی‌مانده در بازه زمانی یک ساله و در ۴ مرحله آزاد خواهند شد. در چارچوب Vesting Schedule تعیین شده که در پایان هر فصل، یک برنامه آزادسازی توکن برگزار شود و در آن تعداد ۲۰ میلیون توکن آزاد شوند.

بنابراین هر برنامه Vesting Schedule از سه بخش اصلی تشکیل می‌شود:

1. تعیین تعداد توکن‌های قفل‌شده و دوره زمانی که هیچ آزادسازی در آن صورت نمی‌گیرد.
2. تعیین دوره زمانی آزادسازی توکن‌های باقی‌مانده و فاصله زمانی بین هر رویداد آزادسازی توکن‌ها
3. تعیین تعداد توکن‌هایی که در هر مرحله آزاد می‌شوند.

حرف حساب مارک زاکربرگ با ۴ اصل طلایی آشنا بشید که مارک زاکربرگ رو به ثروت ۲۰۰ میلیارد دلاری رسوند!

با ۴ اصل طلایی آشنا بشید که مارک زاکربرگ رو به ثروت ۲۰۰ میلیارد دلاری رسوند!

4:37 | 00:00

100

برای گوش دادن به پادکست‌های بیشتر کلیک کنید.

همه پادکست‌ها

چگونه Vesting Schedule پروژه‌های ارز دیجیتال را پیدا کنیم؟

بهترین و دقیق‌ترین منبع برای پیدا کردن برنامه آزادسازی توکن‌های هر پروژه ارز دیجیتال، سایت رسمی آن است. معمولا در وایت پیپر پروژه‌ها نیز یک بخش اختصاصی برای توکنمیک (Tokenomics) در نظر گرفته می‌شود که در قالب آن جزئیات زمان‌بندی آزادسازی توکن‌ها و نحوه تخصیص آن‌ها به‌تفصیل بیان شده است.

علاوه بر آن، برخی از سایت‌های تخصصی نیز در زمینه اطلاع‌رسانی آزادسازی توکن پروژه‌های ارز دیجیتال وجود دارند. به‌عنوان مثال، شما می‌توانید با مراجعه به سایت token.unlocks.app زمان‌بندی دقیق آزادسازی پروژه‌های ارز دیجیتال گوناگون را مشاهده کنید.

اثر کوتاه مدت Token Unlock بر قیمت

تاثیر Token Unlock روی قیمت ارز دیجیتال در کوتاه‌مدت به‌دلیل افزایش عرضه اتفاق می‌افتد. رفتار اعضای جامعه که توکن‌های آزادشده را دریافت می‌کنند، تعیین‌کننده تأثیر افزایش عرضه روی قیمت ارز دیجیتال است.

اگر این افراد تصمیم به‌فروش دارایی خود بگیرند، انتظار می‌رود افزایش فشار فروش باعث کاهش قیمت ارز دیجیتال شود. معمولا در دوره آزادسازی توکن‌ها، حجم معاملات افزایش پیدا می‌کند؛ نوسان قیمت ارز دیجیتال بیشتر می‌شود و میزان لیکویید شدن پوزیشن‌های معاملاتی (به‌خصوص پوزیشن‌های با اهرم بالا) افزایش می‌یابد.

البته تحت شرایطی ممکن است تأثیر منفی آزادسازی توکن‌ها روی قیمت ارز دیجیتال محدود یا حتی خنثی شود. در این خصوص می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آزادسازی در دوره گاوی بازار اتفاق بیفتد و به‌دلیل خوش‌بینی اعضای جامعه، افت قیمت ارز دیجیتال رقم نخورد.
• میزان توکن‌های آزادشده در مقایسه با عرضه فعال ناچیز باشد.
• توکن‌های آزادشده به تیم توسعه‌دهنده پروژه برسند و فشار فروش در بازار اتفاق نیفتد.

اثر بلندمدت آزادسازی توکن بر ارزش پروژه

هر چند بررسی تاثیر Token Unlock روی قیمت ارز دیجیتال در کوتاه‌مدت بیشتر مورد توجه تحلیل‌گران قرار می‌گیرد، اما باید بدانید رویدادهای آزادسازی توکن‌ها در بلندمدت نیز روی ارزش پروژه‌ها اثرگذار هستند. تحلیل تأثیر بلندمدت این رویداد روی ارزش پروژه‌ها به‌مراتب پیچیده‌تر است.

اقتصاد توکنی تعریف‌شده برای پروژه‌ها تعیین می‌کند که اثر بلندمدت Token Unlock روی ارزش آن‌ها مثبت یا منفی است. در بسیاری از پروژه‌ها، در ابتدا مقدار زیادی از توکن‌ها در اختیار تیم توسعه‌دهنده یا سرمایه‌گذاران اولیه است. در نتیجه آزادسازی تدریجی توکن‌ها کمک می‌کند تا تمرکززدایی در پروژه اتفاق بیفتد؛ چراکه توزیع توکن‌ها بین افراد بیشتری صورت می‌گیرد.

بعد از پایان تمام برنامه‌های آزادسازی توکن‌ها، پروژه در وضعیت باثبات قرار می‌گیرد و می‌توان ادعا کرد که وارد دوران بلوغ خود می‌شود. طولانی شدن برنامه آزادسازی توکن‌ها نوعی تعهد را در بین اعضای جامعه ایجاد می‌کند که باعث شکل‌گیری وفاداری و اعتماد نسبت به آینده پروژه می‌شود. در نتیجه منافع اقتصادی اعضای جامعه با توسعه پروژه در یک راستا قرار می‌گیرند.

البته همه این اتفاقات مثبت در صورتی رقم می‌خورند که پروژه از نظر فنی ارزشمند باشد. به‌طوری‌که تقاضای واقعی و پایدار برای ارز دیجیتال بومی آن در بازار شکل بگیرد و در بلندمدت جایگاه خود را از دست ندهد. در غیر این صورت، آزادسازی توکن‌ها در بلندمدت باعث تضعیف پروژه می‌شود.

چه زمانی آزادسازی توکن‌ها خطرناک می‌شوند؟

اگر یک پروژه ارزش واقعی نداشته باشد و اعضای جامعه به این نتیجه برسند که در بلندمدت نمی‌توان آینده روشنی را برای آن متصور بود، به‌احتمال زیاد آزادسازی توکن‌ها تأثیر منفی شدیدی روی قیمت آن ارز دیجیتال خواهد داشت. نمونه این اتفاق در جریان آزادسازی توکن‌های بومی بازی‌های تلگرامی مانند همستر کامبت رخ داد. عدم وجود کاربرد واقعی، باعث شد تا بلافاصله بعد از آزادسازی این توکن، فشار فروش سنگین در بازار ایجاد شود و قیمت این توکن به‌شدت کاهش پیدا کند.

همچنین اگر یک پروژه در تحقق نقشه راه خود با مشکل روبه‌رو شود و انتظارات اعضای جامعه را برآورده نکند، برگزاری رویداد آزادسازی توکن از سوی اعضای جامعه به‌عنوان پنجره خروج از آن تصور می‌شود. در نتیجه، فشار فروش سنگین در بازار اتفاق می‌افتد که با ریزش قیمت ارز دیجیتال بومی آن همراه است.

چگونه قبل از آزاد شدن توکن‌ها تصمیم معاملاتی بگیریم؟

پیش از تصمیم‌گیری معاملاتی در زمان آزادسازی توکن‌ها لازم است چند نکته مهم را بررسی کنید. در قدم اول، بررسی کنید میزان آزادسازی توکن‌ها در رویداد پیش رو چقدر است. هرچه میزان آزادسازی توکن‌ها نسبت به عرضه کل بیشتر باشد، فشار فروش احتمالی افزایش می‌یابد. پیشنهاد می‌کنیم نسبت ۵ درصد را مبنای ارزیابی میزان بزرگی آزادسازی توکن‌ها در نظر بگیرید.

در مرحله بعد باید بررسی کنید که توکن‌های آزادشده به چه کسانی تعلق می‌گیرد. اگر آزادسازی توکن در قالب ایردراپ صورت می‌گیرد، انتظار می‌رود بیشترین فشار فروش در کوتاه‌مدت اتفاق بیفتد. در مقابل، اگر با پروژه خوش‌سابقه مواجه هستید و در جریان آزادسازی توکن‌های تیم توسعه‌دهنده از حالت قفل‌شدگی خارج می‌شوند، می‌توان امیدوار بود که فشار فروش کمتری در بازار اتفاق بیفتد.

در کنار این موارد، باید شرایط کلی بازار ارز دیجیتال را نیز مد نظر قرار دهید. تجربه نشان داده اگر برنامه Token Unlock در دوره صعودی بازار اجرا شود، تاثیر کمتری روی کاهش قیمت ارز دیجیتال خواهد داشت. در مقابل، آزادسازی توکن‌ها در شرایط نزولی بازار، فشار فروش مضاعف و کاهش قیمت سنگین را به‌دنبال دارد.

باتوجه‌به نکات فوق، باید بدانید که تاثیر Token Unlock روی قیمت ارز دیجیتال در پروژه‌های گوناگون یکسان نیست. البته تجربه نشان می‌دهد در بیش از ۸۰ درصد اوقات، آزادسازی توکن‌ها موجب کاهش قیمت ارز دیجیتال در کوتاه‌مدت می‌شود. این دوره زمانی ممکن است بین چند روز تا چند هفته متغیر باشد.

بنابراین اگر پوزیشن لانگ باز روی ارزهای دیجیتال در آستانه برگزاری Token Unlock دارید، بهتر است با رعایت اصول مدیریت ریسک برای خروج از آن‌ها اقدام کنید. در مقابل، اگر بعد از برنامه آزادسازی توکن قصد ورود به معامله را دارید، می‌توانید بعد از تحلیل تکنیکال نمودار قیمت ارز دیجیتال برای باز کردن پوزیشن شورت تصمیم بگیرید.

اگر هولدر یک ارز دیجیتال هستید، به‌جای تمرکز روی نوسانات مقطعی بهتر است با استفاده از تحلیل فاندامنتال، وضعیت پروژه را ارزیابی کنید و بر اساس پیش‌بینی خود از تاثیر Token Unlock روی قیمت ارز دیجیتال در بلندمدت برای ادامه سرمایه‌گذاری استفاده کنید.

کلام پایانی

رویداد آزادسازی توکن‌ها یکی از مهم‌ترین اتفاقات داخلی هر پروژه ارز دیجیتال به‌شمار می‌رود. نباید تاثیر Token Unlock روی قیمت ارز دیجیتال را نادیده بگیرید. بنابراین توصیه می‌شود پیش از فرارسیدن زمان آزادسازی توکن‌ها، خود را برای این رویداد آماده کنید و سناریوهای مختلف را در نظر بگیرید. حتما جو روانی پیرامون پروژه را به‌دقت رصد کنید تا رفتار احتمالی اعضای جامعه پس از آزادسازی توکن‌ها را پیش‌بینی کنید.

سوالات متداول

Token Unlock چیست؟

Token Unlock اصطلاحی است که برای آزادسازی بخشی از توکن‌های یک پروژه ارز دیجیتال که قبلا قفل بوده‌اند، استفاده می‌شود.

Vesting Schedule در آزادسازی توکن چیست؟

Vesting Schedule به‌معنی برنامه زمان‌بندی آزادسازی توکن‌های هر پروژه است که در قالب آن زمان دقیق و تعداد توکن‌های آزادشده در هر مرحله مشخص می‌شود.