کدام بازارهای مالی بعد از تنش‌های ونزوئلا شانس رشد بیشتری دارند؟

تحولات اخیر در کاراکاس و تغییر ناگهانی ساختار سیاسی در ونزوئلا، از دیدگاه بنیادی یک شوک برون‌زا برای اقتصاد ایران محسوب می‌شود. ونزوئلا در سال‌های اخیر یکی از مجاری مهم تنفس ارزی و تهاتر کالایی برای ایران بوده است. بنابراین، حذف یا تضعیف این شریک تجاری، مستقیماً بر جریان ورودی ارز و ترازنامه شرکت‌های صادرکننده خدمات فنی و مهندسی اثرگذار است.

در ادامه با بررسی همبستگی بازارها، سناریوهای پیش رو برای دلار، ارزهای دیجیتال، طلا و بورس بررسی می‌شود.

اثر پروانه‌ای کاراکاس بر بازار ارز و تتر

از منظر اقتصاد کلان، قطع دسترسی به منابع ارزی ایران در ونزوئلا که حاصل فروش بنزین، کاتالیست و پروژه‌های عمرانی است به معنای کاهش سمت عرضه در بازار حواله است. بازار ارز معمولاً این کسری منابع را پیش‌خور کرده و واکنش سریع نشان می‌دهد.

• دلار آزاد: بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد هرگاه دسترسی بانک مرکزی به منابع ارزی فرامرزی محدود شود، نرخ ارز با یک فاز تاخیری کوتاه، وارد روند صعودی می‌شود. در این شرایط، دلار پتانسیل شکستن سقف‌های تکنیکال قبلی را دارد.
• تتر (USDT) و ارزهای دیجیتال: همبستگی تتر با دلار تهران تقریبا یک‌به‌یک است. با توجه به سهولت نقدشوندگی تتر نسبت به اسکناس فیزیکی، انتظار می‌رود حجم تقاضا در صرافی‌های کریپتویی افزایش یابد. همچنین بیت‌ کوین ممکن است به عنوان یک دارایی امن جهانی، در زمان‌های تنش ژئوپلیتیک با افزایش تقاضای بین‌المللی مواجه می‌شود که می‌تواند برآیند مثبتی برای دارندگان این دارایی داشته باشد.

حرف حساب پاول دورف شما اگر ۳۰۰ میلیون دلار پول داشتید، باهاش چیکار می‌کردید؟

00:00 | 00:00

100

00:00 | 00:00

طلا؛ همگرایی ریسک جهانی و دلار داخلی

طلا در شرایط فعلی از دو اهرم قدرتمند برای رشد بهره می‌برد.

1. اهرم جهانی: ناامنی در منطقه انرژی‌خیز آمریکای جنوبی، قیمت انس جهانی را به عنوان پناهگاه امن سرمایه تحریک می‌کند.
2. اهرم داخلی: فرمول قیمت‌گذاری طلا در ایران ضریبی از قیمت دلار و انس جهانی است.

زمانی که هر دو متغیر (دلار و انس) هم‌جهت و صعودی باشند، طلا و صندوق‌های مبتنی بر طلا در بورس کالا، رشدی شارپ‌تر از سایر بازارها را تجربه می‌کنند. حباب سکه در این مقاطع معمولا افزایش می‌یابد، بنابراین صندوق‌های طلا (یا ارزهای دیجیتالی مانند پکس گلد با پشتوانه طلا گزینه کم‌ریسک‌تری ارزیابی می‌شوند.

بورس؛ تفکیک صنایع برنده و بازنده

برخلاف بازار ارز و طلا که واکنشی یکدست دارند، بازار سهام نیازمند جراحی دقیق است. تغییر رژیم در ونزوئلا ریسک سیستماتیک کل بازار را بالا نمی‌برد، بلکه ریسک غیرسیستماتیک صنایع خاصی را هدف می‌گیرد.

• صنایع در معرض خطر (ریسک بالا): نمادهای گروه خدمات فنی و مهندسی، پیمانکاران نیروگاهی و برخی شرکت‌های خودرویی که سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در ونزوئلا انجام داده‌اند، با خطر بلوکه شدن دارایی‌ها و عدم وصول مطالبات مواجه‌اند. صورت‌های مالی این شرکت‌ها در دوره‌های آتی ممکن است تحت تاثیر ذخیره‌گیری‌های ناشی از مطالبات مشکوک‌الوصول قرار گیرد.
• صنایع برنده (پتانسیل رشد): با فرض افزایش نرخ دلار ناشی از این تنش، شرکت‌های صادرات‌محور (کامودیتی‌ها) شامل پتروشیمی‌ها، فولادی‌ها و معدنی‌ها جذابیت بیشتری پیدا می‌کنند. درآمد این شرکت‌ها دلاری و هزینه‌هایشان عمدتا ریالی است و رشد دلار مستقیماً سود خالص آن‌ها را اهرم می‌کند.

جدول مقایسه پتانسیل بازارها

در جدول زیر، چشم‌انداز احتمالی بازارها بر اساس تغییرات جدید فاندامنتال رتبه‌بندی شده است:

سوالات متداول

آیا خرید بیت ‌کوین در زمان جنگ یا تنش سیاسی منطقی است؟

بله، داده‌های گذشته نشان می‌دهد بیت‌ کوین در زمان بی‌ثباتی دولت‌ها و سیستم‌های بانکی سنتی، نقش ابزار حفظ ارزش را بازی می‌کند و معمولا با افزایش تقاضا روبرو می‌شود.

چرا با وجود اخبار منفی ونزوئلا، بورس می‌تواند رشد کند؟

بورس تهران ماهیتاً تورم‌زیست است. اگرچه اخبار سیاسی در ابتدا شوک منفی ایجاد می‌کند، اما در نهایت رشد قیمت دلار باعث تجدید ارزیابی دارایی‌ها و رشد سود ریالی شرکت‌های بزرگ صادراتی می‌شود که شاخص را بالا می‌کشند.

بهترین استراتژی برای حفظ ارزش پول در این شرایط چیست؟

تنوع‌بخشی به سبد دارایی با محوریت دارایی‌های ارزی (طلا، تتر) و سهام شرکت‌های صادرکننده کالا، منطقی‌ترین استراتژی دفاعی در برابر شوک‌های ارزی ناشی از تحولات سیاسی است.