آیا قیمت دلار به ۱۴۰ هزار تومان برمی‌گردد؟

سقوط سنگین ۱۷ هزار تومانی قیمت دلار آزاد از ابتدای هفته، این سوال حیاتی را در ذهن معامله‌گران ایجاد کرده است که آیا ریزش قیمت‌ها با همین سرعت ادامه می‌یابد و اسکناس آمریکایی به کانال ۱۴۰ هزار تومان بازمی‌گردد؟ با توجه به فضای هیجانی حاکم بر بازار تهران، بررسی سناریوهای فاندامنتال نشان می‌دهد که پاسخ به این پرسش مستلزم واکاوی دقیق ساختار تقاضا در دوران پس از توافق است.

چرا تقاضای شدید مانع از ریزش سنگین دلار می‌شود؟

پیام الیاس کردی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز سه سناریو و رویکرد مشخص را برای آینده بازارها ترسیم کرده است. بر خلاف تصور عمومی، این تحلیلگر معتقد است به دلیل تجربه‌های تاریخی ادوار گذشته (نظیر دوران پس از برجام)، هجوم دو جبهه از تقاضای پنهان به بازار، مانع از ریزش شدید و مداوم قیمت دلار خواهد شد:

۱. تقاضای شدید برای واردات کالا: با گشایش‌های سیاسی، تقاضای انباشته‌شده به منظور واردات به سرعت فعال می‌شود.

۲. تقاضا برای خروج سرمایه: شکل‌گیری فرار سرمایه از کشور در این دوره‌ها، فشار خرید جدیدی ایجاد کرده و ریزش بازارها را خنثی می‌کند.

بر این اساس، فعالان تجاری و اقتصادی به دلیل تجربیات گذشته، در دوره ۶۰ روزه این تفاهم‌نامه کتبی (که روز جمعه در سوئیس امضا می‌شود) ریسک نخواهند کرد و صبوری پیشه می‌کنند؛ در نتیجه در ۶۰ روز آینده تغییر شگرفی در زندگی روزمره مردم عادی رخ نخواهد داد.

بررسی سه سناریوی کلان آینده بازارها از زبان الیاس کردی

بسته به مسیر پیش‌روی سیاست خارجی، سه آینده متفاوت برای بازارها متصور است:

• سناریوی اول؛ تفاهم صلح جامع و پایدار: در صورت حذف تدریجی تحریم‌ها و ورود سرمایه‌گذاری خارجی (که تفاهم فعلی و بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند مقدمه آن باشد)، نرخ دلار دست‌کم تا دو سه سال آینده زیر ۱۰۰ هزار تومان (شروع از سطوح ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان و حرکت پله‌ای تا ۹۰ الی ۱۰۰ هزار تومان متناسب با تورم) تثبیت خواهد شد. طلا نیز با این ارقام مطابقت می‌یابد و بورس دچار «رشد دلاری» (افزایش ارزش کل بازار مشابه سال ۱۳۹۹) می‌شود. در این سناریو، کاهش قیمت مسکن با ورود شرکت‌های سازنده و رونق بازار خودرو با واردات ارزان رخ خواهد داد؛ هرچند کارشناسان نسبت به این سناریو بسیار بدبین هستند.

• سناریوی دوم؛ تداوم وضعیت فعلی و تفاهم موقت: با توجه به مرز روانی ۱۶۰ هزار تومانی دلار در کوتاه‌مدت، تقاضای انباشته تجاری که در جدول زیر آمده، مانع از سقوط آزاد قیمت به کانال ۱۴۰ هزار تومان در بازه فعلی می‌شود.

• سناریوی سوم؛ تشدید تنش‌ها و وقوع جنگ شدید: در این حالت، بازار سهام کاملاً بسته شده و بازگشایی آن به بعد از درگیری موکول می‌شود. دلار و طلا پس از افت اولیه، روند افزایشی شدید به خود می‌گیرند و فرار سرمایه و شاخص فلاکت تشدید خواهد شد.

جدول زیر تفکیک محرک‌های تقاضا بر اساس سناریوی تفاهم موقت را نشان می‌دهد:

سوالات متداول

آیا دلار به کانال ۱۴۰ هزار تومان سقوط خواهد کرد؟

خیر؛ طبق تحلیل بنیادین، فعال شدن تقاضای شدید برای واردات کالا و خروج سرمایه پس از توافق، مانع از ریزش عمیق دلار شده و فرضیه سقوط به این کانال را رد می‌کند.

پیش‌بینی قیمت دلار در صورت توافق جامع و پایدار چیست؟

در صورت تحقق توافق پایداری که تحریم‌ها را حذف کند، قیمت دلار می‌تواند برای ۲ تا ۳ سال آینده در محدوده زیر ۱۰۰ هزار تومان (آغاز از ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان) تثبیت شود که البته بسیاری از تحلیلگران نسبت به چنین سناریویی خوش‌بین نیستند.