استراتژیست ژئوپلیتیک: بیت‌کوین راه سوم میان دلار آمریکا و یوان چین است

نکات کلیدی:

• ولینا چاکارووا معتقد است رقابت آمریکا و چین به حوزه نظام‌های مالی دیجیتال نیز گسترش یافته است.
• آمریکا برای حفظ جایگاه دلار بر استیبل‌کوین‌ها تکیه دارد، در حالی که چین و روسیه ارزهای دیجیتال دولتی مانند یوان و روبل دیجیتال را توسعه می‌دهند.
• از نگاه این استراتژیست، بیت‌کوین می‌تواند به‌عنوان یک دارایی غیرمتمرکز میان دو معماری مالی رقیب نقش‌آفرینی کند؛ هرچند احتمال افزایش فشار دولت‌ها بر آن وجود دارد.

رقابت ژئوپلیتیک آمریکا و چین فقط به تجارت، فناوری و قدرت نظامی محدود نیست و به‌تدریج ساختار نظام مالی جهان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. ولینا چاکارووا (Velina Tchakarova)، استراتژیست ژئوپلیتیک و بنیان‌گذار مؤسسه FACE، در گفت‌وگویی با بیت‌کوین مگزین (Bitcoin Magazine) استدلال کرده است که بیت‌کوین می‌تواند جایگاهی متفاوت از نظام‌های مالی تحت کنترل دولت‌ها داشته باشد.

به اعتقاد او، جهان وارد دوره‌ای شبیه جنگ سرد جدید شده و آمریکا و چین در حال شکل‌دادن به دو معماری مالی رقیب هستند. در چنین شرایطی، بیت‌کوین به‌دلیل ساختار غیرمتمرکز خود می‌تواند گزینه‌ای مستقل میان این دو مسیر باشد.

دو معماری مالی رقیب؛ دلار در برابر ارزهای دیجیتال دولتی

چاکارووا معتقد است آمریکا برای حفظ سلطه دلار در نظام مالی بین‌المللی، از ظرفیت استیبل‌کوین‌ها استفاده می‌کند. این دارایی‌ها با فراهم‌کردن امکان انتقال دیجیتال ارزش مبتنی بر دلار، می‌توانند دسترسی جهانی به پول آمریکا را گسترش دهند و جایگاه آن را در اقتصاد دیجیتال تقویت کنند.

در سوی دیگر، چین و روسیه به توسعه ارزهای دیجیتال تحت کنترل دولت روی آورده‌اند. یوان دیجیتال چین و روبل دیجیتال روسیه نمونه‌هایی از این رویکرد هستند که در آن، زیرساخت پرداخت و انتشار پول دیجیتال مستقیماً تحت نظارت نهادهای دولتی قرار دارد.

بنابراین، رقابت پیش‌رو تنها بر سر فناوری پرداخت نیست؛ بلکه به این موضوع مربوط می‌شود که چه کشوری و با چه سازوکاری زیرساخت مالی آینده جهان را شکل خواهد داد.

اخبار فوری پوشش لحظه‌ای اخبار و رویدادها از ۱۰۰ رسانه مالی معتبر به زبان فارسی

مرور اخبار امروز

چرا بیت‌کوین می‌تواند راه سوم باشد؟

از نگاه این استراتژیست، بیت‌کوین برخلاف استیبل‌کوین‌های وابسته به دلار و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی، تحت کنترل مستقیم یک دولت یا بانک مرکزی نیست. همین ویژگی می‌تواند آن را به گزینه‌ای متفاوت برای ارتباط میان دو نظام مالی رقیب تبدیل کند.

در این دیدگاه، بیت‌کوین نه بخشی از معماری مالی تحت رهبری آمریکا محسوب می‌شود و نه به ساختار پولی متمرکز چین و روسیه وابسته است. ماهیت غیرمتمرکز آن امکان فعالیت در سطح بین‌المللی را بدون اتکا به یک صادرکننده دولتی فراهم می‌کند.

با این حال، چاکارووا معتقد است بی‌طرفی نسبی بیت‌کوین به معنای مصون‌ماندن آن از رقابت قدرت‌های جهانی نیست. هرچه نقش این دارایی در نظام مالی بین‌المللی پررنگ‌تر شود، احتمال افزایش فشار و مداخله بازیگران دولتی نیز وجود خواهد داشت.

هوش مصنوعی و فناوری؛ جبهه دیگر رقابت آمریکا و چین

در این گفت‌وگو، رقابت فناوری میان آمریکا و چین نیز مورد توجه قرار گرفته است. چاکارووا اهمیت هوش مصنوعی را در تعیین برنده رقابت ژئوپلیتیک آینده برجسته می‌کند و معتقد است توانایی کشورها در توسعه و به‌کارگیری این فناوری می‌تواند موازنه قدرت را تغییر دهد.

تراشه‌ها و عناصر خاکی کمیاب نیز از دیگر محورهای این رقابت هستند. وابستگی زنجیره تأمین فناوری به این منابع و تلاش کشورها برای کنترل آن‌ها، دستیابی به توافقی پایدار میان واشنگتن و پکن را دشوار می‌کند.

او همچنین تحولات خاورمیانه، جنگ‌ها و ریسک‌های مربوط به تنگه هرمز، بازار نفت و احتمال افزایش نرخ بهره را از عواملی می‌داند که می‌توانند فشارهای اقتصادی و مالی را تشدید کنند.

آیا بیت‌کوین از فشارهای ژئوپلیتیک در امان می‌ماند؟

یکی از پیام‌های مهم این گفت‌وگو آن است که جامعه بیت‌کوین نمی‌تواند خود را کاملاً از تحولات ژئوپلیتیک جدا بداند. هرچند شبکه بیت‌کوین ساختاری غیرمتمرکز دارد، اما دولت‌ها همچنان می‌توانند از طریق مقررات، سیاست‌های مالی و محدودیت‌های مرتبط با زیرساخت‌ها بر شرایط استفاده و پذیرش آن اثر بگذارند.

در نتیجه، تبدیل‌شدن بیت‌کوین به یک گزینه مستقل در کنار دلار و ارزهای دیجیتال دولتی، به معنای حذف ریسک‌های سیاسی و اقتصادی نیست. این دارایی ممکن است در نظم مالی آینده نقش مهم‌تری پیدا کند، اما هم‌زمان با افزایش اهمیت آن، توجه و فشار قدرت‌های بزرگ نیز بیشتر خواهد شد.