بازار ارزهای دیجیتال مانند بازارهای دیگر اصطلاحات تخصصی بسیاری دارد. در این مقاله سعی داریم شما را تنها با تعداد محدودی از واژه‌های تخصصی که به هم مرتبط هستند در این حوزه آشنا کنیم. اگر به دانستن این اصطلاحات نیاز دارید یا به مطالعه‌ی آن‌ها علاقه‌مند هستید، لطفاً با ما همراه باشید. این اصطلاحات شامل فورک، بلاکچین، هارد فورک و سافت ‌فورک هستند که آن‌ها را به‌طور کامل و واضح توضیح خواهیم داد.

فورک یا انشعاب (Fork)

با شنیدن واژه «فورک» احتمالاً واژه‌‌ی «چنگال» را به خاطر می‌آورید، اما باید بدانید این کلمه در بازار ارز به معنای دیگری است. فورک ازجمله مواردی است که تأثیر زیادی بر شبکه بلاکچین و بازار می‌گذارد؛ برای مثال، رمز ارزهای بازار دیجیتال مانند شبکه بلاکچین گاهی نیازمند تغییر و به‌روزرسانی هستند بنابراین با استفاده از فرایند فورک می‌توان تغییرات لازم را اعمال نمود.

فورک‌ها ممکن است به‌‌واسطه‌ی توسعه‌دهندگان یا اعضای جامعه رمزنگاری که از عملکردهای ارائه‌شده از سوی فرایند پیاده‌سازی شبکه‌ی بلاکچین موجود ناراضی هستند، آغاز شود. همچنین ممکن است به‌عنوان راهی جهت جذب سرمایه برای پروژه‌های فناوری جدید یا ارائه ارزهای دیجیتال ظاهر شوند.

ثبت نام در تبدیل

جایگاه اشخاص یا فعالانی که مجاز به اعمال کردن فورک هستند به شرح زیر است:

  • ماینرها (Miners) یا استخراج‌کنندگان: ماینرها افرادی هستند که از طریق افزودن کد ارزهای دیجیتال به شبکه بلاکچین بلوک‌های جدید تولید می‌کنند. معمولاً ماینرها با دستگاه‌هایی معادلات بسیار سنگین ریاضی را انجام می‌دهند و ارز موردنظر را استخراج کرده، سپس در ازای آن از شبکه پاداش دریافت می‌کنند.
  • توسعه‌دهندگان (Developers): این اشخاص کد ارزهای دیجیتال را تولید می‌کنند یا تغییر می‌دهند. نظرات و فعالیت‌های این افراد تأثیر بسزایی در شرایط ارزهای بازار می‌گذارد.
  • فول نودها (Full Nodes) یا گره‌های اصلی: کار فول نودها تهیه نسخه پشتیبان از شبکه بلاکچین است. کار آن‌ها دریافت، تأیید و ارسال بلوک‌ها است. همچنین تأیید و ارسال تراکنش‌ها نیز بر عهده‌ی این گروه از فعالان عرصه بازار ارز دیجیتال است.

بلاکچین (Blockchain)

برای درک بهتر مفهوم و عملکرد فرایند فورک بهتر است تعریف شبکه بلاکچین را یادآور شویم. واژه‌ی بلاکچین از ترکیب دو کلمه‌ی بلاک (Block) و چین (chain) به معنای «زنجیره‌ی بلوک» ساخته شده است. شبکه‌ی بلاکچین زنجیره‌ای از اطلاعات دیجیتالی است و طوری طراحی شده که در حالت معمولی به‌هیچ‌وجه امکان تغییر در ساختار و قوانین به خصوصش وجود ندارد.

سه قانون اصلی شبکه بلاکچین به شرح ذیل می‌باشد:

  1. مدت‌زمان هر فرایند بلاک 9 دقیقه و 20 ثانیه است.
  2. عرضه کل در شبکه‌ی بلاکچین 21 میلیون واحد است.
  3. هر بلاک یک مگابایت ظرفیت دارد.

اکنون تصور کنید معامله‌گر یا گروهی از معامله‌گران قصد دارند در این شبکه تغییر ایجاد کنند، به‌نظر شما چرا قصد چنین کاری را دارند؟ این مورد هنگامی پیش می‌آید که کاربران اصلی این شبکه از عملکرد آن راضی نیستند یا دچار مشکلاتی شده‌اند. راهکار این مسئله با فرایند فورک تعریف شده است.

انواع فورک

فورک به دو دسته‌ی هارد فورک و سافت فورک تقسیم می‌شود.

هارد فورک (Hard Fork) یا انشعاب سخت

افراد مجاز به اعمال تغییر در شبکه بلاکچین نسخه قدیمی‌تر را نامعتبر می‌کنند. درنتیجه نسخه‌های جدید تولید می‌شوند، درصورتی‌که نسخه قدیمی فعالیت کند با خطا مواجه می‌شود، این تداخل می‌تواند موجب ایجاد خطاهای بیشتر شود. هر هارد فورک به تمام گره‌ها یا کاربران نیاز دارد تا به آخرین نسخه نرم‌افزار پروتکل ارتقاء پیدا کند.

اصلی‌ترین دلایل به وجود آمدن هارد فورک:

  1. با استفاده از فرایند هارد فورک، خطرات امنیتی نسخه‌های قدیمی شبکه بلاکچین از بین می‌روند.
  2. این تغییر تراکنش معاملات ارزی، بازار ارز دیجیتال را در شبکه بلاکچین معکوس می‌کند.
  3. هارد فورک اختلاف‌نظر در جامعه ارزهای دیجیتال را حل‌وفصل می‌کند.
  4. عملکردهای جدیدی به شبکه بلاکچین می‌افزاید.

یکی از ویژگی‌های هارد فورک این است که قابلیت‌هایی به شبکه اضافه می‌کند و شبکه بلاکچین را ارتقا می‌دهد، همچنین به کسانی که از اجماع خارج می‌شوند اجازه می‌دهد دوباره به زنجیره اصلی بپیوندند.

سافت فورک (Soft Fork) یا انشعاب نرم

این نوع از فورک کاملاً برعکس هارد فورک است. درواقع سافت فورک، شبکه بلاکچین را وادار به پذیرش قوانین جدید و تغییرات می‌کند. در این فرایند، بلوک‌های جدید و قدیمی تراکنش‌ها را به‌صورت هم‌زمان می‌پذیرند و در خود جای می‌دهند. به‌عبارت‌دیگر، سافت فورک، بلاکچین قدیمی را فریب می‌دهد تا قوانین جدید را بپذیرد. بنابراین، هم‌زمان بلوک‌های به‌روز شده و بلوک‌های قدیمی تراکنش‌ها را می‌پذیرند.

یکی از ویژگی‌های سافت فورک این است که تمام بلاک‌های این فرایند از قوانین قدیمی (پیش از وقوع سافت فورک) پیروی می‌کنند و همین موضوع باعث شده تا کاربران و فعالان عرصه‌ی ارز دیجیتال این تغییر را آسان‌تر بپذیرند.

نمونه‌ای از سافت فورکی که با موفقیت به سرانجام رسیده، به‌روزرسانی پروتکل بیتکوین Segregated Witness  (SegWit) در سال 2015 است. پیش از به‌روزرسانی SegWit، پروتکل بیتکوین هم پرهزینه‌تر (حدود 30 دلار در هر تراکنش) و هم زمان‌بر بود. سازندگان چیزی که تبدیل ‌به نوسازی SegWit می‌شود، تشخیص دادند که داده‌های امضا حدود 65 درصد از هر بلوک تراکنشی را تشکیل می‌دهند. بنابراین، SegWit پیشنهاد کرد که اندازه بلوک مؤثر را از 1 مگابایت به 4 مگابایت افزایش دهد.

ایده پشت این افزایش، جداسازی یا حذف داده‌های امضا از داده‌های تراکنش در هر بلوک در شبکه‌ی بلاکچین بود که فضا را برای خروجی تراکنش بیشتر در هر بلوک آزاد می‌کرد. با استفاده از سافت فورک، بلاکچین قدیمی توانست هم‌زمان بلوک‌های 4 مگابایتی و بلوک‌های 1 مگابایتی جدید را بپذیرد. از طریق فرآیند مهندسی هوشمندانه‌ای که قوانین جدیدی را بدون شکستن قوانین قدیمی قالب‌بندی می‌کرد، سافت فورک به گره‌های قدیمی اجازه داد تا بلوک‌های جدید را نیز تأیید کنند.

تفاوت‌های هارد فورک و سافت فورک

اساس هارد فورک و سافت فورک یکسان است بدین معنا که هرگاه یک پلتفرم ارز دیجیتالی تغییر می‌کند، نسخه قدیمی درحالی‌که نسخه جدید آغاز به فعالیت کرده است، در شبکه بلاکچین باقی می‌ماند؛ اما این دو فرایند چند تفاوت نیز دارند که در بخش زیر به آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

  1. هر دو فورک یک شکاف در شبکه بلاکچین ایجاد می‌کنند با این تفاوت که هارد فورک دو بلاک و سافت فورک تنها یک بلاک در شبکه به وجود می‌آورند. به‌عبارت‌دیگر با استفاده از سافت فورک، تنها یک بلاک چین با پذیرش به‌روزرسانی از سوی کاربران، معتبر باقی می‌ماند. درحالی‌که با هارد فورک، هر دو بلاکچین قدیمی و جدید در کنار یکدیگر به فعالیت خود ادامه می‌دهند، به این معنی که نرم‌افزار باید به‌روز شود تا طبق قوانین جدید کار کند.
  2. با توجه به اختلافات امنیتی بین هارد فورک و سافت فورک، تقریباً تمام کاربران و توسعه‌دهندگان به هارد فورک نیاز دارند، حتی زمانی که به‌نظر می‌رسد سافت فورک قادر به انجام این کار است. تعمیرات اساسی بلوک‌ها در یک بلاکچین به قدرت محاسباتی بالایی نیاز دارد، اما حریم خصوصی به‌دست‌آمده از هارد فورک جهت بالا بردن امنیت منطقی‌تر از استفاده از سافت فورک است.
  3. هارد فورک تنها راه برای ارتقاء نرم‌افزار قدیمی ارز دیجیتال نیست. در مقابل، سافت فورک به‌عنوان جایگزینی امن‌تر و سازگار با گذشته تلقی می‌شوند، به این معنی که گره‌هایی که به نسخه‌های جدیدتر ارتقا نمی‌یابند، همچنان زنجیره را معتبر می‌بینند.

سخن پایانی

صرف‌نظر از نوع فورک، واضح است که اقدامات بسیاری جهت اطمینان از انتقال روان به‌روز‌رسانی‌ها و ارتقاء بلاکچین باید انجام شود. اکثر ماینرها و معامله‌گران، هارد فورک‌ها را ترجیح می‌دهند، زیرا خطر اعتبارسنجی یا استخراج بلوک‌های نامعتبر را محدود می‌کنند.

هارد فورک‌ها تضمین می‌کنند که استخراج‌کنندگان و بازرگانان بلاکچین مورد کلاه‌برداری قرار نگیرند، به‌خصوص زمانی که کار می‌کنند. بااین‌حال، هارد فورک‌ها منابع محاسباتی زیادی را اشغال می‌کنند و برای آینده ارزهای دیجیتال مضر هستند.

با وجود خطرات ذاتی، سافت فورک‌ها راه‌حل بسیار سریع‌تری را برای ارتقای نرم‌افزار در شبکه بلاکچین بدون استفاده بیش‌ازحد از منابع محاسباتی ارائه می‌دهند.

ثبت نام